Aalisarnermut kattuffiit pingasut siunnersuutigaat pisassiissutinik atuinissamut pisussaaffik unitsikkallarneqassasoq, peqatigitillugulu sinerissamut qanittumi qaleralinnut pisassiissutit tamarmiusut piffissap ingerlanerani annikilliartortinneqassasut. Oceans North Kalaallit Nunaat naliliivoq pisassiissutinik atuinissamut pisussaaffiup unitsikkallarneqarnera aatsaat ingerlanneqartariaqartoq, ukiuni siullerni pisassiissutit sukkanerusumik ikilisinneqarnissaat peqatigitinneqarpat.

Nuuk, ulloq 20. oktober, 2026

Oceans North Kalaallit Nunaat (ONKN)-p maluginiarpaa aalisarnermut kattuffiit KNAPK, SQAPK aamma QAK ataatsimoorlutik Naalakkersuisunut innersuussisimasut, tassalu pisassiissutinik atuinissamut pisussaaffik ukiuni tallimani unitsikkallarneqassasoq, peqatigitillugulu sinerissamut qanittumi qaleralinniarnermi TAC (pisarineqarsinnaasut tamarmiusut amerlassusaat, aamma tamakkiisumik pisassiissutitut taaneqartartoq) ukiumut 15 %-imik ikilisinneqassasoq, ukioq 2031 ilanngullugu.

ONKN naliliivoq pisassiissutinik atuinissamut pisussaaffimmut tunngatillugu ajornartorsiutit annertunerusumik tunngaviusumik ajornartorsiutip ersiutigiinnaraat: TAC ilisimatuussutsikkut siunnersuummut sanilliullugu annertuumik qaffasippallaartumik aalajangersarneqarsimanera. Taamaattumik pisassiissutinik atuinissamut pisussaaffiup unitsikkallarneqarnera aatsaat naleqquttuusinnaavoq, TAC-ip sukkanerusumik appartinneqarnissaanut pilersaarummik ilaqartinneqarpat.

Sumiiffimmi aqutsiviusumi 47-mi (Qeqertarsuup Tunuani, Uummannap aamma Upernaviup eqqaani) 2026-mut TAC 34.000 tonsit pallillugit aalajangersarneqarpoq, ilisimatuussutsikkulli siunnersuummi aalisarneq 17.000 tonsit tikillugit innersuussutigineqarluni. Taamaalilluni TAC pisarineqarsinnaasutut innersuussutigineqartut marloriaataasa missaanik annertussuseqarpoq (takuuk tabeli 1). Peqatigitillugu pisat massakkut TAC-mut sanilliullugit annertuumik ikinnerupput, ilisimatuussutsikkullu siunnersuinermut qaninnerullutik.

Aalisarnermut kattuffiit siunnersuutaanni pingaarnertut sammineqarpoq 75 %-imik atuinissamut pisussaaffeqarneq, tamatumalu unitsikkallarneqarnissaa kissaatigineqarluni. Tunngavilersuutaavoq pisassiissutit piviusumik aalisarnikkut tamakkerlugit pisarinissaat ajornakusoortuummat. Sermitsiap paasissutissiissutaa naapertorlugu sumiiffinni pineqartuni pisassiissutinik piginnittut ikittuinnaat 2026-mi maannamut atuinissamut pisussaaffimmik naammassinnissimapput (takuuk Ilisimasat). Taamaattumik aalisartut arlallit ernumassutigaat, aappaagu pisassiissutit ilaasa annaanissaat.

Aalisarnermut inatsimmi ilaatigut napparsimaneq imaluunniit angallatip motoorianik aserortoorneq pissutigalugu pisussaaffimmik naammassinninnginnermut immikkut akuersissuteqarnissamut periarfissaqareerpoq. Pisassiissutinik piginnittut amerlasuut taamaakkaluartoq atuinissamut pisussaaffimmik naammassinninngippata, tamanna takutitsisinnaavoq pisassiissutit tamarmiusut aalisartut amerlasuut piviusumik aalisarsinnaasaannit qaffasinnerusumik aalajangersarneqarsimasut. Tamanna isumaqarpoq TAC-p apparnissaa atuinissamut pisussaaffiup naammassineqarnissaanut ajornartorsiutinik aaqqiinissamut iluaqutaasinnaasoq, aalisakkat piviusumik pisarineqartartut taama annertutigisumik ikilisinngikkaluarlugit.

Ilisimatuussutsikkut siunnersuummi aamma erserpoq qaleralinniarneq suli annertuumik tatineqaqqasoq. 2027-mut ilisimatuussutsikkut siunnersuut annertuumik appartinneqassasoq biologit innersuussutigaat  Aalisarnermut kattuffiit TAC-p 15 %-imik appartinneqarnissaanik siunnersuutaat malinneqaraluarpalluunniit, TAC ilisimatuussutsikkut innersuussutigineqartumit suli qaffasinnerujussuussaaq. Ilisimatuussutsikkut siunnersuummi naatsorsuinermi tunngavigineqartoq apeqqutaatillugu, TAC pisarineqarsinnaasutut innersuussutigineqartunit pingasoriaammik sisamariaammilluunniit annertunerussaaq. Taamaammat 2027-mi TAC-p ilisimatuussutsikkullu siunnersuinerup akornanni assigiinngissut annikillissanngilaq, akerlianilli annertunerulissalluni. (takuuk Ilusiliaq 1 aamma tabeli 1). Tamanna sinerissamut qanittumi qaleralinniarnermut aqutsinermut pilersaarummut akerliuvoq, aqutsinermummi pilersaarutip siunertaraa piffissap ingerlanerani TAC-p ilisimatuussutsikkullu siunnersuutip akornanni assigiinngissutsip annikillisikkiartornissaa, taamaalillunilu aalisarnerup piujuartitsisumik ingerlanneqarsinnaalernissaa.

ONKN-ip aalisarnermut kattuffiit TAC-p (ukiumut pisarineqarsinnaasut katillugit annertussusiata) appartinneqarnissaanik siunnersuuteqarnerat iluarisimaarpaa. ONKN-illi naliliinera naapertorlugu ukiumut 15 %-imik appaanissaq aalisakkat amerlassusiisa annertuumik ikiliartornerat malillugu naammattumik appaanertut isigineqarsinnaanngilaq. Aalisakkat amerlassusiisa ikiliartornerat pissutigalugu aamma pisassiissutigineqarsinnaasut pillugit siunnersuutaasartut annikillisimapput. Taamaattumik ukiuni siullerni TAC sukkanerusumik appartinneqartariaqarpoq, aqutsineq ilisimatuussutsikkut siunnersuinermut qaninnerulersinniarlugu aalisakkallu amerlassusiisa qaffakkiartoqqilernissaat tapersersorniarlugu. Taamaattumik pisassiissutit tamakkerlugit atuinissamut pisussaaffiup unitsikkallarneqarnera aatsaat atuutsinneqartariaqarpoq, TAC-p aalisakkat amerlassusiisa inissisimanerat ilisimatuussutsikkullu siunnersuineq malillugit appartikkiartuaarnissaanut pituttuisumik pilersaarummik ilaqartinneqarpat. Taamaanngippat aalisarnermut malittarisassat qasunganerulernissaannut aarlerinaateqassaaq, aalisagaqassutsimullu iluaqutaanani.

• Pisassiissutit tamarmiusut ilisimatuussutsikkut siunnersuummut qanillisarneqarnissaannut pilersaarummik malitseqartinneqarpata, aatsaat pisassiissutinik atuinissamut pisussaaffiup unitsikkallarneqarnissaa naleqquttuusinnaavoq. Taamaanngippat ajornartorsiutip ersiutaa aaqqiivigineqassaaq, ajornartorsiulli tunngaviusoq aaqqiivigineqarani, ONKN-imi immikkut siunnersorti Parnuna Egede Dahl, taama oqarpoq.

Parnuna Ilulissani PolarExpo 2026-p nalaani oqallitsitsinermi peqataavoq, tassani aalisarnermut kattuffiit ataatsimoorlutik innersuussutaat Aalisarnermut Naalakkersuisumut, Peter Borgimut, saqqummiunneqarlutillu oqallisigineqarput.

• Ukiuni siullerni TAC-p sukkanerusumik appartinneqarnissaa aalisartut piviusumik pisarisartagaannut sunniuteqartariaqanngitsoq, kisiannili aqutsinerup ilisimatuussutsikkut siunnersuummut qaninnerulernissaanut piujuartitsisumik aalisarnissamut tunngavissap taassumalu nukittorsarnissaanut iluaqutaassasoq, Parnuna Egede Dahl erseqqissaavoq.

Inatsisartut massakkut aalisarnermut inatsimmik allannguinissamut siunnersuut (UKA2026/247) oqaluuserivaat. Siunnersuutip kingunerissavaa angallatinut mikisunut, 6 meterinit naannerusunut, akuersissutit piginnittaasa allanik akuersissutiminnik atuisinnaatitsisinnaanerat, taamaalillutillu pisassiissutinik atuinissamut pisussaaffimmik naammassinninnissartik ajornannginnerusumik angusinnaallugu. ONKN-ip innersuussutigaa, aaqqiissutissaq taanna, atuinissamut pisussaaffiup unitsikkallarneqarnissaa aalajangiunneqannginnerani misilinneqaqqaassasoq. Taamaattoq atuinissamut pisussaaffik unitsikkallarneqassappat, tamanna ataatsimut aalajangiinerup ilagisariaqarpaa, tassanilu pisassiissutit tamarmiusut (TAC) appartinneqarnissaat aamma ilaatinneqarluni. ONKN naliliivoq TAC ukiuni siullerni sukkanerusumik appartinneqartariaqartoq, taamaalilluni TAC-ip appartinneqarnerani ilisimatuussutsikkut siunnersuutip annertuumik appariarnera pitsaanerusumik sanilliunneqarsinnaaqqullugit.

Tabeli 1: Sumiiffimmi aqutsiviusumi 47-mi 2025–2027-imi TAC, pisassiissutinit atuineq ilisimatuussutsikkullu siunnersuut (tonsit), kiisalu TAC-ip ilisimatuussutsikkullu siunnersuutip akornanni assigiinngissut (%-inngorlugu). 2027-mut ilisimatuussutsikkut siunnersuummi naatsorsuinermi tunngaviit marluk takutinneqarput: mianersunnginnerusumik (**) aamma mianersornerusumik (***). Paasissutissanik pissarsiffiit: APNIPN, GN aamma GFJK. Kisitsisit ONKN-imit naatsorsorneqarput.

* Kisitsisaatigigallakkat, 2026-imi oktobarip 6-iani naatsorsorneqartut

Ilusiliaq 1: Ukiuni 2026–2027-imi aqutsiveqarfimmi 47-mi TAC (ukiumut pisarineqarsinnaasut katillugit) aamma ilisimatuussutsikkut siunnersuineq (tons), kiisalu TAC-p siunnersuinerullu assigiinngissutaat (%). Paasissutissanik pissarsiffiit: APNIPN, GN aamma GFJK. ONKN-ip takussutissiarisai.